Nút thắt không dễ gỡ trong dạy môn tích hợp

09:27 08/11

Dạy học tích hợp là điểm nghẽn lớn nhất trong triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Tuy nhiên, thay vì điều chỉnh môn tích hợp như dự kiến, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) mới ra văn bản hướng dẫn dạy môn tích hợp trong bối cảnh hầu hết các trường chưa có giáo viên dạy môn học này.

Loay hoay tích hợp

Dạy học tích hợp là phương pháp dạy mà các kiến thức, kỹ năng của nhiều môn học được kết hợp lại để tạo thành một chủ đề học tập. Tuy nhiên, một trong những nút thắt lớn nhất để thực hiện là đội ngũ giáo viên dạy môn tích hợp đến giờ vẫn chưa có. Thực tế 1 giáo viên dạy 2-3 phân môn gặp nhiều khó khăn, thậm chí không thể, còn để 2-3 giáo viên dạy 1 môn học lại quá rắc rối và phức tạp trong việc phối hợp, thống nhất nội dung, phương pháp dạy học, đánh giá học sinh...

Với nhiều năm kinh nghiệm dạy môn Lịch sử, cô Lò Thị Kiều Oanh, giáo viên Trường THPT Trương Định (quận Hoàng Mai, TP Hà Nội) chia sẻ: “Dạy đúng và dạy hay là hai cấp độ khác nhau. Giáo viên môn Lịch sử cần có thời gian nghiên cứu nội dung giáo dục khi Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 thay đổi cả về nội dung lẫn phương pháp tiếp cận, nếu phải tìm hiểu thêm môn Địa lý, giáo viên gặp vô vàn khó khăn. Thực tế dạy học, việc tích hợp kiến thức lịch sử và địa lý là có, nhưng chỉ tích hợp liên môn một số bài với mức độ khác nhau để nội dung bài học phong phú, hay hơn, học sinh nhớ bài hơn. Những tích hợp đó khá tự nhiên, không gò ép, khiên cưỡng, khuôn khổ như bây giờ. Mỗi bộ môn có các phương pháp truyền tải khác nhau, nếu chỉ chăm chăm vào kiến thức liên môn thì rất dễ xa rời kiến thức căn bản của môn học. Chưa kể những rắc rối trong việc phân công kế hoạch dạy học, kiểm tra đánh giá. Nếu như trước học sinh phải học cả môn Lịch sử và Địa lý mới có điểm, nay chỉ cần học một trong hai môn cũng có khả năng qua môn học bởi điểm môn tích hợp là điểm trung bình của hai phân môn. Thực tế học sinh đã nhìn ra kẽ hở này để áp dụng”.

Nút thắt không dễ gỡ trong dạy môn tích hợp
Học sinh Trường THCS Trọng Điểm (TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh) trong giờ học. 

Để khắc phục những khó khăn, vướng mắc, Bộ GD-ĐT đã ban hành Công văn số 5636/BGDĐT-GDTrH hướng dẫn về việc xây dựng kế hoạch dạy học các môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở cấp THCS. Theo đó, các nhà trường thực hiện việc phân công giáo viên phù hợp về chuyên môn được đào tạo, xây dựng kế hoạch và tổ chức dạy học các môn Khoa học tự nhiên (Vật lý-Hóa học-Sinh học) theo mạch nội dung. Môn Lịch sử và Địa lý sẽ dạy đồng thời theo từng phân môn. Nội dung bài kiểm tra đánh giá định kỳ với môn Lịch sử và Địa lý phải phù hợp với nội dung và thời lượng dạy học theo từng phân môn tính đến thời điểm kiểm tra.

Như vậy, từ khi thực hiện theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đến nay, các môn học tích hợp đã có không dưới 3 văn bản hướng dẫn dạy từ song song đến bắt buộc dạy cuốn chiếu và giờ không còn quy định bắt buộc giáo viên dạy theo logic sắp xếp tuyến tính, không bắt buộc dạy học cuốn chiếu, tùy điều kiện có thể dạy đồng thời các mạch nội dung của 3 phân môn: Vật lý, Hóa học, Sinh học. Với môn Lịch sử và Địa lý, thay vì học theo mạch kiến thức, giáo viên dạy theo từng phân môn Lịch sử, Địa lý và các chủ đề liên môn.

Sách giáo khoa môn tích hợp nhưng nội dung lại không tích hợp

Dù Bộ GD-ĐT có những hướng dẫn được cho là “gỡ rối” trong dạy học tích hợp nhưng thực tế đây chỉ là giải pháp tình thế bởi gốc của vấn đề là thiếu giáo viên môn tích hợp; chương trình, sách giáo khoa chưa thực sự tích hợp vẫn chưa được giải quyết. Hơn nữa, hướng dẫn không mới so với cách các trường đang làm, có chăng là thêm cơ sở pháp lý để thực hiện.

Một lãnh đạo trường THCS ở Bắc Giang cho hay hướng dẫn của Bộ GD-ĐT có vẻ rất dài nhưng bản chất với môn Lịch sử và Địa lý, giáo viên môn nào được trả về môn đó như trước. Thực tế, các trường trong thành phố đã chủ động thực hiện việc dạy như vậy từ lâu bởi sách giáo khoa viết tuần tự hết lịch sử mới tới địa lý. Nếu dạy lần lượt theo trình tự đó thì không thể kiểm tra học sinh do đề bài yêu cầu đánh giá kiểm tra phải có cả câu hỏi lịch sử và địa lý.

Nhiều giáo viên cho rằng, ngay cả sách giáo khoa môn tích hợp nhưng nội dung lại không tích hợp, chỉ là gộp cơ học các quyển sách vào làm một, phần chung duy nhất là bìa sách. Những lớp tập huấn thời gian ngắn không đủ cung cấp kiến thức môn học khác để họ đảm nhiệm các môn tích hợp. Hơn nữa, giảng viên bồi dưỡng chứng chỉ cho giáo viên cũng là giáo viên đơn môn, không dạy được các phân môn khác.

“Tập huấn sách giáo khoa đến môn nào là giáo sư môn đó trình bày, hỏi khác môn giáo sư cũng không trả lời được, vậy tại sao lại bắt giáo viên dạy 3 môn trong môn Khoa học tự nhiên hay 2 môn trong môn Lịch sử-Địa lý?”, một giáo viên Trường THCS Chu Văn An (quận Tây Hồ, TP Hà Nội) đặt vấn đề.  

Các chuyên gia giáo dục thừa nhận dạy học tích hợp là mô hình rất hay của các nước có nền giáo dục tiên tiến vì loại bỏ các kiến thức trùng lặp ở đơn môn. Vấn đề là các giáo viên đơn môn cần đào tạo, bồi dưỡng trong thời gian dài mới có thể đảm nhiệm. Sự chuẩn bị ấy phải đồng bộ từ con người đến cơ sở vật chất, từ người quản lý đến giáo viên để vận hành hiệu quả.

Mặt khác, người viết sách giáo khoa phần lớn dành thời gian nghiên cứu và “lăn lộn” thực tế qua rất nhiều trường học. Nếu cứ “ép duyên” như hiện nay, giáo viên không kham nổi theo cách liên môn, môn học sẽ đi vào con đường chết. Bởi vậy, trước cuộc “kết hôn” vội vàng này, các giáo viên môn tích hợp đều mong chờ một cuộc “ly hôn”, để môn nào về đúng vị trí môn đó như trước.

Bài và ảnh: THU HÀ

Theo: https://www.qdnd.vn/giao-duc-khoa-hoc/cac-van-de/nut-that-khong-de-go-tr...

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận
Đang phát:
Phim truyện: Chị em nhà Đông Các T22
Thời sự tối 16/5/2024

CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH 17/05/2024

05:30 Giới thiệu chương trình trong ngày
05:35Tình khúc Belero
06:05Chương trình tiếng Mường
06:20Phóng sự: Cần báo động vấn đề ATTP tại các cổng trường học
06:30Thời sự sáng
06:55CM CCHC: Tỉnh HB đẩy mạnh CCHC gắn với chuyển đổi số
07:15Chương trình thiếu nhi
07:30Trang địa phương huyện Mai Châu
07:45Trang địa phương huyện Lạc Thủy
08:00Phim truyện: : Sông phố Nhà Ghe T17
08:45Giới thiệu văn bản pháp luật
08:50Phóng sự: Nâng cao chất lượng GDNN tại các địa phương
09:05Phim tài liệu: Việt Nam thời đại HCM – Biên niên sử truyền hình T67
09:35Chuyên mục NCT: Hội NCT phát triển kinh tế hộ
09:45Tạp chí Thông tin kinh tế
10:00Phim truyện: An gia Thiên hạ T21
10:45Chương trình tiếng Thái
11:00Phim Sitcom Trận chiến của những bác sĩ thực tập T738
11:15Tạp chí Văn hóa xã hội
11:30Phóng sự: Vai trò của phụ nữ trong XD hạnh phúc gia đình
11:45Thời sự trưa 17.5
12:00Phim truyện: Cửa tử hắc ám P2.Tập 10
12:45Nhịp cầu âm nhạc
13:15Thế giới quanh ta
13:40Tạp chí LĐCĐ: Các cấp công đoàn với hoạt động tháng công nhân
13:50Phim Sitcom Trận chiến của những bác sĩ thực tập T737
14:05Phóng sự: Tăng cường các biện pháp tiết kiệm điện trong mùa nắng nóng
14:35 Chương trình tiếng Thái
14:50Phóng sự: Những điểm mới trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024
15:00Phim truyện: Bong bóng hôn nhân T22
15:45Thời sự trưa
16:00Bản tin thể thao
16:05Nhìn ra tỉnh bạn
16:35Nhìn ra thế giới
17:20Phóng sự: Vấn đề an toàn VSLĐ tại các cơ sở SX
17:30Phim truyện: Cửa tử hắc ám T64
18:15Chương trình thiếu nhi
18:30Trang địa phương thành phố Hòa Bình
18:45Trang địa phương huyện Lương Sơn
19:00Tiếp sóng Thời sự Đài THVN
19:45Thời sự Hòa Bình tối
20:15Chuyên mục An ninh Hòa Bình
20:25Phim truyện: 40 Ngày yêu T28
21:15Chương trình tiếng Mường
21:30Phim truyện: Kế hoạch báo thù T23
22:10Phóng sự: Tỉnh HB tăng cường các biện pháp giải ngân vốn đầu tư công
22:20CM PL&ĐS: Đẩy mạnh tuyên truyền Luật đất đai
22:30Thời sự Hòa Bình tối
22:55Bản tin thể thao
23:00Phóng sự: Người dân ứng phó với nắng hạn cục bộ trong SXNN
23:10Phim truyện: Chị em nhà Đông Các T23

CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH 17/05/2024

05:00Nhạc hiệu +Giới thiệu chương trình
05:05Chương trình Tiếng mường
05: 30Chương trình thời sự sáng
06: 00Giới thiệu nối sóng (VOV)
09:00Giới thiệu tác giả tác phẩm
09:30Chương trình phát thanh Đời sống xã hội
10:10CM Người cao tuổi
10: 20Văn hóa HB
10: 30Chương trình tiếng Mường
11:00Chương trình Phát thanh Dòng chảy cuộc sống
11:30Chương trình Thời sự
12:00Giới thiệu nối sóng (VOV)
15:00Giới thiệu tác giả tác phẩm
15:30Chương trình phát thanh Đời sống xã Hội
16:10CM NTM đô thị văn minh
16:20Những bông hoa giữa đời thường
16:30Văn hóa HB
16: 40Chương trình Tiếng Thái
17: 00Chương trình thời sự chiều
17:30Chương trình Phát thanh Dòng chảy cuộc sống
18:00Chương trình Tiếng Mường
18:30Chương trình Thời sự tối
19:00Đọc truyện giúp bạn
19:30Giới thiệu nối sóng (VOV)
21:30Văn hóa HB
21: 40CM NTM đô thị văn minh
21: 50CM Những bông hoa giữa đời thường
HÒA BÌNH
Weather Hoa binh
Mây rải rác
23°C
0.98m/s 88%
18/05
Weather Hoa binh
33°C
25°C
19/05
Weather Hoa binh
27°C
24°C
20/05
Weather Hoa binh
29°C
24°C