Nguy cơ sụp đổ của Hiệp ước INF đang đến gần

08:55 01/02

Những lo lắng về một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân đã gia tăng trong tuần này khi sắp đến hạn chót ngày thứ Bảy (02/02), Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp ước INF.

 Cho đến nay, với những nỗ lực ngoại giao vẫn không giải quyết được các mâu thuẫn về Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) được ký kết năm 1987, chính phủ Mỹ dự kiến sẽ thực hiện việc rút nước Mỹ ra khỏi Hiệp ước nói trên đúng thời hạn. Tức là vào thời điểm ngày 02/02, sẽ bắt đầu cho một thời hạn 6 tháng để kết thúc Hiệp ước INF và nước Mỹ sẽ không còn bị ràng buộc bởi lệnh cấm sản xuất vũ khí hạt nhân tầm trung.

Trong khi sự chấm dứt của Hiệp ước INF cũng là sự thất vọng của những người ủng hộ việc kiểm soát vũ khí trên toàn thế giới thì những lập luận của chính quyền Trump lại giành được sự ủng hộ từ các đồng minh NATO và các thành viên Đảng Cộng Hòa trong Quốc Hội Mỹ

nguy co sup do cua hiep uoc inf dang den gan hinh 1
Năm 1987, Tổng thống Liên bang Xô Viết Gorbachyov và Tổng thống Mỹ R. Reagan
đã ký Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) - (Ảnh WN)

Thành viên Đảng Cộng hòa Michael T.McCaul đến từ Texas nói: "Hiệp ước đang bị Nga vi phạm, không có lý do gì để Mỹ tự còng tay mình trong khi nước Nga đạt được nhiều tiến bộ trong hệ thống vũ khí của họ".

Chủ tịch Ủy ban Vũ trang Thượng viện James M.Inhofe, thành viên Đảng Cộng Hòa đến từ bang Oklahoma cho biết: "Đã 60 ngày kể từ khi Tổng thống Trump nói với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngừng các hành động vi phạm Hiệp ước INF nhưng Nga đã không thực hiện bất cứ hành động nào. Đã đến lúc chính thức rút khỏi Hiệp ước INF sau khi chính phủ Mỹ tham khảo ý kiến từ các đồng minh của mình. Chúng ta không thể tiếp tục gây nguy hiểm cho đồng minh, quân đội và cơ sở hạ tầng của mình với một thỏa thuận một chiều".

Các nhà phê bình cho rằng việc bãi bỏ Hiệp ước INF sẽ là sự cảnh báo rằng nước Mỹ sẽ đáp trả lại tương xứng với Nga hay với các đối thủ tiềm tàng khác như Trung Quốc.

Nước Mỹ sẽ không để nước Nga vi phạm thỏa thuận hạt nhân và tiếp tục chế tạo vũ khí, thứ mà nước Mỹ không được phép làm (theo Hiệp ước), ông Trump nói với các phóng viên vào tháng 10/2018, "lựa chọn của chúng ta đã có trong thỏa thuận và chúng ta đã tôn trọng thỏa thuận nhưng Nga đã không tôn trọng thỏa thuận này".

Mục tiêu của Hiệp ước lực lượng hạt nhân tầm trung là vĩnh viễn cấm Mỹ và Liên Xô/Nga chế tạo và triển khai các tên lửa đạn đạo tầm trung có tầm bắn từ 500 km đến 5.500 km, nhằm ngăn chặn sự lan tỏa của vũ khí hạt nhân chiến thuật trên khắp thế giới, đặc biệt là tại Châu Âu.

Bên cạnh những cáo buộc Nga vi phạm INF, các nhà phê bình cũng lưu ý rằng những quốc gia có tiềm năng phát triển tên lửa đạn đạo tầm trung như Trung Quốc và Iran cũng không nằm trong sự cương tỏa Hiệp ước này. 

Chính quyền Obama lần đầu tiên cáo buộc Moscow vi phạm INF vào năm 2014 thông qua việc triển khai tên lửa hành trình Novator 9M729. Một hội đồng phân tích quan hệ đối ngoại đã cho rằng Nga vi phạm Hiệp ước INF vì một lý do họ không thể cạnh tranh với kho vũ khí tên lửa đạn đạo hạt nhân trên không của Mỹ, nơi mà không hề có hạn chế nào với các tên lửa như vậy nên buộc Kremlin phải phát triển vũ khí trên bộ. Moscow ban đầu phủ nhận sự tồn tại của hệ thống tên lửa Novator 9M729 nhưng tuần trước lại tổ chức họp báo giới thiệu loại tên lửa này với tầm bắn được công bố là không vi phạm Hiệp ước. 

Vào tháng 12/2018, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố Mỹ sẽ bắt đầu rút khỏi Hiệp ước INF sau 60 ngày - chính xác là vào ngày 02/02 - trừ khi Kremlin thực hiện các hành động rõ ràng tuân thủ Hiệp ước. Hạ nghị sỹ Andrea Thompson, người có quan điểm về kiểm soát vũ khí của Bộ Ngoại giao cho biết các cuộc đàm phán để giải quyết các mâu thuẫn đã thất bại. "Người Nga đã thừa nhận là có các hệ thống này (9M729) nhưng họ tiếp tục tuyên bố nó không vi phạm INF. Mặc dù, trước đó họ đã cho thấy những thông tin ngược lại". Bà Thompson đã gặp các quan chức Trung Quốc và Nga hôm thứ Tư tại hội nghị thưởng đỉnh Liên Hợp Quốc kéo dài 2 ngày, tổ chức ở Bắc Kinh.

Một sự đột phá sẽ khó có thể xảy ra và những người ủng hộ kiểm soát vũ khí đang ngày càng lo lắng về sự đe dọa từ phóng xạ. Chủ tịch Ủy ban Vũ trang Hạ viện Eliot Engel, thành viên đảng Dân chủ cho biết có nhiều cách tốt hơn để đối phó với những cáo buộc với Kremlin hơn là phá hủy hoàn toàn Hiệp ước INF. Ông nói rằng Nga đã vi phạm hiệp ước nhiều lần, điều này đe dọa đến tình hình an ninh và ổn định xuyên Đại Tây Dương. Tuy nhiên, chính phủ nên theo đuổi chính sách ngoại giao để tiếp tục duy trì Hiệp ước, thay vì chấm dứt hoàn toàn thỏa thuận. Việc này sẽ đe dọa nghiêm trọng các thể chế Quốc tế và xa lánh các đồng minh của nước Mỹ.

Trong tuần này, thị trưởng, nghĩ sỹ, chuyên gia chính sách và đại diện từ khoảng 40 Quốc gia đã gửi đơn kháng cáo tới tổng thống Mỹ và Nga kêu gọi ngăn chặn một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới có thể xảy đến với Châu Âu. "Việc chấm dứt INF sẽ mở ra nguy cơ cho các tên lửa hạt nhân tầm trung quay trở lại Châu Âu và Mỹ có thể triển khai các tên lửa tầm trung tại Châu Á", trích đơn kháng cáo.

Cựu Chủ tịch Quốc hội của Tổ chức An ninh và Hợp tác Châu Âu (OSCE) Christine Muttonen cho biết: "Những mâu thuẫn xung quanh Hiệp ước INF có thể được giải quyết bằng cách nâng cao các mối đe dọa từ hạt nhân và cả các cuộc chạy đua vũ trang. Người dân Châu Âu lo ngại sự sụp đổ của INF sẽ làm sống dậy những tranh luận gây chia rẽ trong thập niên 1980 về việc có nên triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật của Mỹ trên lãnh thổ Châu Âu hay không?!"

Truyền thông Nga cũng đưa tin, thị trưởng của 2 thành phố Hiroshima và Nagasaki, Nhật Bản - những thành phố trực tiếp hứng chịu thảm họa hạt nhân trong Thế chiến II - cũng đã kêu gọi Moscow và Washington bảo vệ Hiệp ước. Song song với đó, các Đảng viên Đảng Dân Chủ cũng cảnh báo việc nước Mỹ rút khỏi INF sẽ làm tăng khả năng xảy ra chiến tranh hạt nhân và làm suy yếu khả năng kiềm chế phổ biến vũ khí hạt nhân.

Nhiều chuyên gia về quân sự bày tỏ sự quan ngại viễn cảnh một thế giới không có INF và khi New START kết thúc (2021), trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng ở các khu vực Châu Âu và Châu Á. Không có các Hiệp ước sẽ có rất ít sự ngăn chặn sự bùng nổ của vũ khí hạt nhân và gia tăng bất ổn toàn cầu./.

CTV Quang Huy/VOV.VNTheo Washington Times

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận
Đang phát:
Ca nhạc:
Thời sự tối 15/7/2019

CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH 16/07/2019

T/gianNội dung chương trình
05:15Hình hiệu + Giới thiệu chương trình trong ngày
05:20Dạy thể dục buổi sáng
05:30Ca nhạc
06:00Giới thiệu văn bản pháp luật
06:05Chương trình tiếng Mường
06:20Phóng sự: Điện Lực Kim Bôi đảm bảo an toàn và cung cấp điện mùa mưa
06:30Thời sự
06:55CMXDNTM: Khó khăn trong XDNTM ở Đà Bắc
07:10Tạp chí: Thông tin kinh tế
07:25Phim Sitcom thiên thần 1001 Tập 185
07:40Bản tin Chính Phủ
07:50Chương trình cùng suy ngẫm: Số 285 Mẹ kế con chồng
07:55Chương trình thiếu nhi:
08:00Phim truyện: Điệp Vụ Chân Dài T22
08:50Mảnh ghép cuộc sống
09:15Vòng quanh thế giới
09:45Chương trình tiếng Thái
10:00Phim truyện: Kẻ Giấu Mặt T25
10:45Phóng sự: Hiệu quả chính sách dân tộc ở Kim Bôi
11:00Chuyên mục: Du lịch qua màn ảnh nhỏ
11:25Phóng sự tài liệu: MTTQ tỉnh Hòa Bình dấu ấn nhiệm kỳ hoạt động
11:45Thời sự
12:00Phim truyện: Nữ Đặc Công X T31
12:50Ca nhạc quốc tế
13:20Hành trình khám phá
13:45Phim Sitcom thiên thần 1001 Tập 184
14:00Phim truyện: Phụ Nữ Đào Hoa T26
14:45Tạp chí Dân tộc và phát triển
15:00Thế giới động vật
15:30Thời sự
15:45Bản tin thể thao
15:50Phim truyện: Cặp Đôi Hoàn Hảo T21
16:35Chương trình Văn hóa Văn nghệ
17:00Chương trình tiếng Mường
17:15Phóng sự: Tình trạng dân di cư đến Cun Pheo định cư
17:25Chương trình cùng suy ngẫm Số 286 Nhặt được của rơi
17:30Phóng sự: Tân Lạc xây dựng thương hiệu gắn với sản xuất an toàn
17:40Phim truyện: Bắt Gặp Tình Yêu T2
18:30Chương trình thiếu nhi + Giới thiệu chương trình tối
18:45Phóng sự: Cao Phong những điểm du lịch hấp dẫn
19:00Tiếp sóng Thời sự Đài THVN
19:45Thời sự Hòa Bình + Dự báo thời tiết
20:15Chương trình cùng suy ngẫm: Số 287 Tay hòm chìa khóa
20:20Phim truyện: Hạnh Phúc Duyên Đưa T33
21:05Phóng sự: Nông dân Kỳ Sơn với phong trào sản xuất kinh doanh giỏi
21:15Phóng sự: Tình trạng thiếu sân chơi cho trẻ em trong dịp hè
21:30Chương trình tiếng Mường:
21:45Phim Sitcom thiên thần 1001 Tập 186
22:00Thời sự Hòa Bình
22:30Bản tin thể thao
22:35Phim truyện: Cô Nàng Xinh Đẹp T13
23:25Ca nhạc giai điệu trẻ

CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH 16/07/2019

HÒA BÌNH
Weather Hoa binh
Mây rải rác
26°C
1m/s 100%
17/07
Weather Hoa binh
32°C
23°C
18/07
Weather Hoa binh
33°C
23°C
19/07
Weather Hoa binh
36°C
24°C